Các cách điều trị nám da từ bên trong

Nếu chỉ dựa vào chăm sóc da từ bên ngoài thì sẽ rất khó trị khỏi nám da. Bạn nên kết hợp điều trị từ bên trong bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống, dùng thực phẩm chức năng và thuốc đường uống.
Các cách điều trị nám da từ bên trongCác cách điều trị nám da từ bên trong

Một điều cũng rất quan trọng khi trị nám là phải hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, nhiệt độ cao và ánh sáng. Bạn cần bôi kem chống nắng hàng ngày để bảo vệ da. Tia cực tím trong ánh nắng sẽ làm cho tình trạng nám càng nặng thêm.

Kết hợp sử dụng các sản phẩm chăm sóc da phù hợp với các phương pháp điều trị từ bên trong sẽ giúp tăng cường hiệu quả trị nám. Các sản phẩm chăm sóc da sẽ tác động từ bên ngoài trong khi chế độ ăn uống, thực phẩm chức năng và thuốc đường uống sẽ tác động đến nám da từ bên trong. Tác động cả trong lẫn ngoài sẽ giúp các vết nám mờ đi nhanh hơn.

Mối liên hệ giữa sức khỏe tổng thể và nám da

Viêm và nám da

Nám da trở nên trầm trọng hơn do phản ứng viêm trong da. Do đó để trị nám, bạn cần thực hiện một số thay đổi lối sống nhằm làm giảm tình trạng viêm.

Tình trạng viêm toàn thân có thể làm tình trạng nám da trở nên nặng hơn. Viêm khiến cho da bị tăng sắc tố da và lão hóa. Do đó, giảm tình trạng viêm trong cơ thể luôn là điều cần thiết, bất kể có bị nám hay không.

Cách giảm viêm trong da và cơ thể:

  • Ăn nhiều trái cây và rau củ vì những thực phẩm này giàu chất chống oxy hóa.
  • Ăn nhiều thực phẩm chứa chất chống viêm như cá hồi và các loại hạt
  • Dùng thực phẩm chức năng bổ sung chất chống oxy hóa và chất chống viêm
  • Hạn chế stress. Stress làm tăng nồng độ cortisol, ảnh hưởng đến nội tiết tố và có thể làm tình trạng nám da nặng hơn.
  • Ngủ đủ ít nhất 7 tiếng/ngày

Mỡ máu và nám da

Một nghiên cứu cho thấy những người bị nám da có nồng độ LDL (lipoprotein mật độ thấp) hay cholesterol xấu trong máu cao hơn so với những người không bị nám.

Chức năng tuyến giáp và nám da

Một nghiên cứu ở Ấn Độ vào năm 2011 cho thấy trong số 312 người bị nám có 20 người bị suy giáp (6,41%). Các nghiên cứu khác cũng cho thấy mối liên hệ giữa bệnh tuyến giáp tự miễn và nám da.

Nếu bạn bị nám thì nên cân nhắc làm xét nghiệm máu để kiểm tra chức năng tuyến giáp.

Chức năng gan và nám da

Nám da không phải là dấu hiệu của bệnh gan. Một nghiên cứu vào năm 2021 đã đánh giá chức năng gan, hội chứng chuyển hóa và mỡ máu của những người bị nám và phát hiện ra rằng nám da không có bất cứ mối liên hệ nào với các tình trạng kể trên.

Thiếu hụt vitamin và nám da

Mặc dù sự thiếu hụt vitamin có thể dẫn đến nhiều vấn đề về da nhưng không có sự thiếu hụt vitamin nào gây ra nám.

Một số nghiên cứu quy mô nhỏ đã phát hiện ra rằng những người bị nám có nồng độ sắt hoặc vitamin B12 trong máu thấp hơn người không bị nám nhưng những nghiên cứu này có kích thước mẫu quá nhỏ nên kết quả chưa đủ thuyết phục. Những người bị nám có mức vitamin B12 thấp không có nghĩa là sự thiếu hụt vitamin B12 gây ra nám da.

Ngoài ra còn có nghiên cứu về kẽm và nám da (sẽ được nói rõ hơn bên dưới).

Thay đổi nội tiết tố là một trong những nguyên nhân gây nám và estrogen là hormone chính liên quan đến nám da.

Những loại vitamin và thực phẩm chức năng có tác dụng chống oxy hóa hoặc chống viêm có thể giúp trị nám bằng cách giảm viêm da. Tình trạng viêm làm tăng sự sản xuất melanin trong da và dẫn đến các dạng tăng sắc tố như nám. Đó là lý do tại sao bạn cần biết liệu da mình có thuộc loại da nhạy cảm hay không. Da nhạy cảm dễ bị kích ứng và viêm hơn.

Các loại vitamin giúp trị nám

Có rất nhiều loại vitamin có tác dụng làm sáng màu da và hỗ trợ điều trị nám, gồm có vitamin A, vitamin B5, vitamin B12, vitamin C và vitamin E.

Vitamin A

Vitamin A là một loại vitamin quan trọng đối với sức khỏe làn da. Tuy nhiên, thực phẩm chức năng bổ sung vitamin A không được sử dụng để điều trị nám vì sử dụng vitamin A liều cao (trên 10.000 IU) có thể gây độc.

Thay vào đó, chỉ nên sử dụng vitamin A ngoài da dưới dạng retinoid để điều trị nám và các dạng tăng sắc tố da khác.

Retinoid giúp trị nám bằng cách thúc đẩy sự bong tế bào da chết tự nhiên và ngăn chặn sự sản xuất sắc tố melanin.

Vitamin A có trong các loại thực phẩm như:

  • Gan bò
  • Bông cải xanh
  • Dưa lưới
  • Cà rốt
  • Trứng
  • Dầu cá
  • Cải xoăn
  • Xoài
  • Sữa
  • Bí ngô
  • Ớt chuông đỏ
  • Rau chân vịt
  • Bí đao
  • Khoai lang
  • Cà chua

Vitamin B5

Vitamin B5, hay còn được gọi là axit pantothenic, là một chất dinh dưỡng thiết yếu giúp cơ thể chuyển hóa thức ăn thành năng lượng, ngoài ra còn cần thiết cho quá trình sản sinh hồng cầu.

Mặc dù chưa có nghiên cứu nào đánh giá việc sử dụng vitamin B5 để trị nám nhưng loại vitamin này có đặc tính chống viêm.

Một dạng khác của vitamin B5 là dexpanthenol hay panthenol được sử dụng trong nhiều sản phẩm chăm sóc da nhờ có tác dụng giảm mẩn đỏ. Panthenol còn có tác dụng làm mềm và giữ ẩm cho da.

Đặc tính chống viêm của vitamin B5 có thể giúp cải thiện tình trạng nám da vì viêm là một trong những nguyên nhân gây tăng sắc tố da.

Vitamin B12

Vitamin B12 giúp giữ cho các tế bào thần kinh và máu trong cơ thể khỏe mạnh, nhờ đó giúp ngăn ngừa thiếu máu. Thiếu hụt vitamin B12 trầm trọng dẫn đến một tình trạng gọi là thiếu máu ác tính (pernicious anemia) và tình trạng có liên quan đến tăng sắc tố da, đặc biệt là ở những người có da ngăm. Vì lý do này nên có ý kiến cho rằng thiếu vitamin B12 có thể dẫn đến nám da.

Có một số nghiên cứu cho thấy những người bị nám có nguy cơ bị thiếu hụt vitamin B12 cao hơn. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh vitamin B12 có tác dụng điều trị nám. Viên uống bổ sung vitamin B12 thường chỉ được sử dụng để giảm mệt mỏi do thiếu máu.

Vitamin C (axit ascorbic)

Vitamin C là một thành phần trị nám tự nhiên hiệu quả vì có khả năng ức chế tyrosinase và chống oxy hóa. Trên thực tế, vitamin C là một trong những thành phần chăm sóc da được sử dụng phổ biến nhất để điều trị tăng sắc tố da.

Tyrosinase là loại enzyme mà cơ thể cần để tạo ra sắc tố melanin nên ức chế tyrosinase sẽ giúp ngăn chặn sự sản xuất melanin và làm sáng da.

Uống bổ sung vitamin C có thể giúp trị nám bằng cách bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, trung hòa các gốc tự do gây viêm da và ngăn chặn sự sản xuất sắc tố melanin. Bạn nên uống vitamin C hai lần một ngày, mỗi lần 500 mg.

Nên kết hợp uống vitamin C với sử dụng serum vitamin C ngoài da để có hiệu quả trị nám tốt nhất. Mặc dù bổ sung vitamin C qua đường uống mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng cách này không làm tăng đáng kể lượng vitamin C trong da. Tốt nhất nên bổ sung vitamin C từ cả bên trong lẫn bên ngoài. Bạn có thể dụng vitamin C trong giai đoạn chăm sóc da duy trì để ngăn ngừa nám da tái phát.

Vitamin E

Vitamin E là một chất chống oxy hóa mạnh. Loại vitamin này có trong thực phẩm tự nhiên, thực phẩm chức năng và trong cả các sản phẩm chăm sóc da. Vitamin E giúp giảm viêm, một trong những nguyên nhân gây nám da. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng bổ sung vitamin E từ thực phẩm tự nhiên sẽ tốt hơn so với bổ sung qua thực phẩm chức năng. Một số loại thực phẩm giàu vitamin E gồm có hạt hướng dương, hạnh nhân, bơ đậu phộng, rau họ cải, bí ngô và ớt chuông đỏ.

Kẽm và nám da

Một nghiên cứu vào năm 2017 đã tìm thấy mối liên hệ giữa tình trạng thiếu hụt kẽm và nám da. Một nghiên cứu vào năm 2014 cho thấy bôi sử dụng kẽm ngoài da không cải thiện được tình trạng nám. Vào năm 2020, một nghiên cứu đã nhận thấy rằng nồng độ kẽm trong máu của những người bị nám và những người không bị nám không có sự khác biệt.

Chưa có nghiên cứu nào về việc sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung kẽm để trị nám nhưng có vẻ như kẽm không có tác dụng làm mờ nám. Tuy nhiên, kẽm an toàn và có tác dụng chống viêm nên uống bổ sung kẽm sẽ không gây hại gì và có thể mang lại những lợi ích khác cho sức khỏe. Chỉ có điều, nếu bạn muốn tìm một loại thực phẩm chức năng để trị nám từ bên trong thì kẽm không phải lựa chọn thích hợp.

Chất chống oxy hóa

Một cách hiệu quả để trị nám da là tăng lượng chất chống oxy hóa, ví dụ như polyphenol. Các chất chống oxy hóa có thể giúp điều trị nám da bằng cách làm giảm viêm và tổn thương do ánh nắng mặt trời. Bạn có thể tăng lượng chất chống oxy hóa trực tiếp cho da bằng cách sử dụng sản phẩm dưỡng da chứa chất chống oxy hóa và bổ sung từ bên trong bằng cách ăn thực phẩm tự nhiên hoặc dùng thực phẩm chức năng.

Những chất chống oxy hóa dưới đây có thể giúp bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng và ngăn ngừa nám:

  • Vitamin C (axit ascorbic)
  • Trà xanh
  • Pycnogenol (chiết xuất từ vỏ cây thông)
  • Chiết xuất dương xỉ (Polypodium leucotomas – PLE)

Thuốc uống trị nám da

Axit tranexamic là một loại thuốc kê đơn đã được sử dụng phổ biến trong vài năm gần đây để điều trị nám da. Axit tranexamic còn có trong một số sản phẩm bôi da trị nám. Tuy nhiên, axit tranexamic đường uống hiệu quả hơn nhiều so với dạng bôi ngoài da.

Tuy rằng chưa được chính thức phê duyệt sử dụng để điều trị nám nhưng axit tranexamic đường uống đã được chứng minh là giúp cải thiện đáng kể tình trạng nám da chỉ sau vài tuần sử dụng. Loại thuốc này thường được sử dụng trong vài tháng và kết hợp với các phương pháp trị nám khác.

Cơ chế trị nám da của axit tranexamic vẫn chưa được làm rõ nhưng axit tranexamic đã được nhiều nghiên cứu chứng minh là có hiệu quả. Trong một số thử nghiệm, axit tranexamic được tiêm vào các mảng da sẫm màu và thực sự cho hiệu quả làm sáng da.

Trị nám bằng melatonin có hiệu quả không?

Mặc dù melatonin từ lâu đã sử dụng để điều trị nám nhưng các nghiên cứu về hiệu quả trị nám của melatonin cho ra nhiều kết quả trái ngược.

Melatonin là một chất chống oxy hóa và có thể bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời. Melatonin là một loại hormone tự nhiên do cơ thể tạo ra, có vai trò chính là điều hòa giấc ngủ. Thực phẩm chức năng melatonin được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau, một trong số đó là điều trị nám da. Melatonin bảo vệ da khỏi tác hại của gốc tự do hình thành do tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, giúp ngăn ngừa và thậm chí làm sáng màu các vùng da bị tăng sắc tố.

Melatonin có làm trầm trọng thêm tình trạng nám da không?

Melatonin có thể làm tăng hoạt động của hormone kích thích tế bào biểu bì tạo hắc tố, từ đó làm tăng lượng sắc tố melanin được tạo ra và khiến tình trạng nám da trở nên trầm trọng hơn.

Tại thời điểm này, do chưa có đủ bằng chứng nên chưa rõ liệu melatonin giúp cải thiện hay làm trầm trọng thêm tình trạng nám da.

Thay vì bổ sung melatonin, bạn nên sử dụng các sản phẩm chăm sóc da trị nám kết hợp với các phương pháp điều trị từ bên trong đã được chứng minh.