Hiểu về độ mạnh và nồng độ retinoid

Hiểu Về độ Mạnh Và Nồng độ Retinoid 65ae00d94e07a.jpeg
Retinoid là một nhóm các hợp chất có nguồn gốc từ vitamin A hoặc có cấu trúc và/hoặc chức năng tương tự như vitamin A. Đây là một trong những nhóm thành phần phổ chăm sóc da phổ biến nhất. Có nhiều loại retinoid và mỗi loại có những đặc điểm riêng. Retinol, tretinoin, adapalene, tazarotene và trifarotene đều là retinoid nhưng độ mạnh và nồng độ của mỗi loại là khác nhau. Hiểu về nồng độ retinoid là điều rất quan trọng khi bắt đầu sử dụng.
Hiểu về độ mạnh và nồng độ retinoidHiểu về độ mạnh và nồng độ retinoid

Cho dù bạn là người dùng retinoid lần đầu, đã sử dụng retinoid được một thời gian và muốn chuyển sang nồng độ cao hơn hay muốn chuyển từ retinol sang một loại retinoid mạnh hơn thì việc hiểu về độ mạnh và nồng độ retinoid cũng đều rất quan trọng. Retinoid có nhiều loại với các độ mạnh và nồng độ khác nhau.

Các loại retinoid liệt kê theo thứ tự từ yếu nhất đến mạnh nhất:

  1. Retinyl palmitate
  2. Retinaldehyde
  3. Retinol
  4. Adapalene
  5. Trifarotene
  6. Tretinoin
  7. Tazarotene

Độ mạnh của một sản phẩm retinoid phụ thuộc một phần vào nồng độ và dạng bào chế của sản phẩm.

Thời điểm mà bạn thoa retinoid trong quy trình dưỡng da cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của retinoid.

Vậy làm sao để biết nên chọn độ mạnh và nồng độ retinoid nào? Điều này phụ thuộc vào loại da của bạn và mục đích sử dụng retinoid.

Độ mạnh của các loại retinoid

Khi so sánh độ mạnh của các loại retinoid, điều quan trọng là phải hiểu rằng mỗi hợp chất vitamin A là khác nhau và có độ mạnh không giống nhau. Retinol 0,025%, tretinoin 0,025% và tazarotene 0,025% mặc dù có cùng nồng độ nhưng độ mạnh lại khác nhau. Bên dưới là bảng so sánh độ mạnh của các loại retinoid ở cùng một mức nồng độ:

Loại retinoid Kê đơn hay không kê đơn Độ mạnh
Retinyl ester Không kê đơn Yếu
Retinal Không kê đơn Yếu
Retinol Không kê đơn Trung bình
Adapalene Không kê đơn Trung bình
Adapalene Kê đơn Trung bình
Tretinoin Kê đơn Mạnh
Tazarotene Kê đơn Rất mạnh
Trifarotene Kê đơn Rất mạnh

Như vậy:

  • Tazarotene và trifarotene mạnh hơn tretinoin.
  • Adapalene và retinol yếu hơn tazarotene và trifarotene.
  • Retinal (retinaldehyde) và retinyl như retinyl palmitate là những retinoid yếu do không thẩm thấu tốt vào da.

Nên chọn loại retinoid nào?

Đối với những người mới sử dụng retinoid lần đầu, việc chọn được một loại phù hợp là điều không hề đơn giản. Nếu chọn loại quá mạnh, bạn sẽ có gặp phải nhiều vấn đề không mong muốn như kích ứng, bong tróc hoặc thậm chí là viêm da. Đó là chưa kể retinoid không an toàn trong một số trường hợp, ví dụ như phụ nữ đang mang thai. Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú thì nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm retinoid nào.

Nếu trước đây bạn chưa bao giờ dùng retinoid thì nên bắt đầu từ retinol nồng độ thấp nhất rồi từ từ tăng nồng độ, sau đó chuyển sang tretinoin và cuối cùng là tazarotene.

So sánh độ mạnh của retinol với các retinoid khác

Loại retinoid không kê đơn mạnh nhất và hiệu quả nhất là retinol 1% trong công thức có chứa chất tăng thấm như axit hyaluronic hoặc glycerin. Loại retinol này còn được gọi là retinol 10x. Retinol 1% chỉ yếu hơn một chút so với tretinoin 0,025% (retinoid kê đơn).

Tuy nhiên, nếu bạn sử dụng retinol lần đầu thì retinol 1% là quá mạnh. Khi mới bắt đầu sử dụng, bạn nên chọn retinol nồng độ thấp hơn. Không có loại retinol 2%, 2,5% hay 3%. 1% là mức nồng độ cao nhất của retinol. Nếu bạn đã dùng retinol 1% được một thời gian và muốn chuyển sang một sản phẩm mạnh hơn một chút thì có thể chọn tretinoin 0,025%. Tretinoin 0,025% mạnh hơn retinol 1% nhưng sản phẩm này được bán theo đơn.

Tazarotene mạnh hơn tretinoin, ngay cả khi nồng độ ngang nhau. Ví dụ, tazarotene 0,1% mạnh hơn tretinoin 0,1%. Tazarotene 0,1% là loại retinoid mạnh nhất hiện có.

Nghiên cứu về độ mạnh của retinoid

Tazarotene và tretinoin

Một nghiên cứu đã so sánh hiệu quả làm mờ nếp nhăn của kem tazarotene 0,01%, 0,025%, 0,05% và 0,1% với kem tretinoin 0,05%.

Kết quả là tazarotene 0,1% làm mờ nếp nhăn nhanh nhất và nhiều nhất. Ở tuần 12 và tuần 20, nếp nhăn ở những người dùng tazarotene 0,1% đã mờ đi đáng kể so với những người dùng tretinoin 0,05%.

Mặc dù cả tazarotene và tretinoin đều có hiệu quả làm mờ nếp nhăn nhưng tazarotene 0,1% cho hiệu quả nhanh nhất.

Ở tuần thứ 24 trong nghiên cứu, tỷ lệ điều trị thành công là:

  • 67% ở nhóm dùng tazarotene 0,1%
  • 52% ở nhóm dùng tazarotene 0,05%
  • 36% ở nhóm dùng tazarotene 0,025%
  • 41% ở nhóm dùng tazarotene 0,01%
  • 55% ở nhóm dùng tretinoin 0,05%
  • 22% ở nhóm dùng giả dược

Retinoid nồng độ càng cao thì càng dễ xảy ra tác dụng phụ và các tác dụng phụ thường ở mức độ nhẹ đến vừa.

Retinol 0,4%

Một công dụng chính của retinol là chống lão hóa. Một nghiên cứu cho thấy retinol 0,4% có hiệu quả cải thiện nếp nhăn dưới cánh tay ở người cao tuổi.

Retinol được bôi ở vùng da dưới cánh tay (khu vực không tiếp xúc với ánh nắng mặt trời) 3 lần một tuần. Các nếp nhăn ở khu vực này có sự cải thiện sau 24 tuần.

Nghiên cứu này cho thấy retinol có tác dụng cải thiện làn da lão hóa ngay cả khi da không bị tổn thương do ánh nắng i.

Dạng bào chế retinoid nào mạnh nhất: Kem, gel hay lotion?

Dạng bào chế có ảnh hưởng đến khả năng thẩm thấu của retinoid vào da và do đó sẽ ảnh hưởng đến độ mạnh của retinoid. Đó là lý do tại sao có sự khác biệt về độ mạnh giữa retinoid dạng kem gel và lotion.

Cụ thể, retinoid dạng kem thường yếu nhất, sau đó đến lotion, gel và mạnh nhất là dạng thuốc mỡ.

Retinoid dạng gel mạnh hơn dạng kem do được hấp thụ vào da tốt hơn. Dạng thuốc mỡ mạnh nhất vì tạo ra một lớp “khóa” trên da, giúp các hoạt chất thẩm thấu vào da một cách tối đa.

Tác động của các thành phần khác đến độ mạnh của retinoid

Khi sản phẩm có thêm glycerin, axit hyaluronic, một số loại dầu nhất định hoặc các chất tăng thấm (chất tăng khả năng thẩm thấu) khác, lượng retinoid thẩm thấu vào da sẽ nhiều hơn.

Độ mạnh của retinoid không chỉ phụ thuộc vào dạng bào chế mà còn phụ thuộc vào các thành phần khác có trong sản phẩm, nhất là axit hyaluronic.

Lấy một ví dụ là tretinoin 0,05%. Có rất nhiều sản phẩm tretinoin 0,05% trên thị trường, trong đó có Retin A. Tretinoin nồng độ 0,05% thường có dạng kem, gel và lotion. Mặc dù có cùng nồng độ tretinoin nhưng hiệu quả của mỗi sản phẩm này là không giống nhau do dạng bào chế khác nhau và mỗi sản phẩm còn có chứa thêm các thành phần khác. Ví dụ như Altreno, một sản phẩm chứa tretinoin nồng độ 0,05% có dạng lotion và có thêm glycerin cùng natri hyaluronat (axit hyaluronic). Vì lý do này nên tretinoin trong Altreno thẩm thấu vào da tốt hơn và do đó mạnh hơn so với những sản phẩm tretinoin 0.05% dạng kem và không chứa glycerin hay axit hyaluronic.

Hiệu quả của retinoid còn phụ thuộc vào thời điểm sử dụng trong quy trình chăm sóc da.

Retinoid sẽ có hiệu quả hơn nếu được thoa trước kem dưỡng ẩm hoặc dầu dưỡng ẩm. Kem và dầu sẽ giúp “đẩy” retinoid vào da nhiều hơn.

Các mức nồng độ retinol

Các sản phẩm retinol trên thị thường thường có các mức nồng độ sau:

  • 0,025% (yếu)
  • 0,05% (trung bình)
  • 0,1% (mạnh)

1% là mức nồng độ cao nhất của retinol. Retinol không có nồng độ 2%, 2,5% hay 5%.

Retinol kê đơn có nồng độ bao nhiêu?

Không có retinol kê đơn. Retinol 1% là loại retinol mạnh nhất nhưng bạn có thể mua mà không cần đơn của bác sĩ. Loại retinoid kê đơn mạnh nhất là gel tazarotene 0,1%.

Nồng độ retinol không kê đơn cao nhất là bao nhiêu?

Nồng độ retinol không kê đơn cao nhất là 3% nhưng hiện tại trên thị trường chỉ có retinol 1%.

Độ mạnh của retinol khá phức tạp chứ không chỉ đơn giản là nồng độ hay tỷ lệ phần trăm ghi trên bao bì sản phẩm.

Độ mạnh của retinol được xác định bởi:

  • Loại retinol (retinol hay retinyl ester và retinal, tất cả đều có thể được gọi chung là “retinol”)
  • Nồng độ retinol trong sản phẩm
  • Retinol được sản xuất như thế nào (có tiếp xúc với không khí hay ánh sáng hay không, những điều này sẽ làm cho retinol mất tác dụng)
  • Bao bì: dạng tuýp, lọ có đầu bơm, nắp nhỏ giọt hay lọ có miệng rộng
  • Các thành phần khác có trong sản phẩm (ví dụ như bakuchiol, axit hyaluronic, dầu, glycerin)
  • Thời điểm thoa retinol trong quy trình dưỡng da

Nhiều sản phẩm mặc dù ghi là có chứa retinol nhưng thực tế lại chỉ chứa một loại este như retinyl palmitate hay retinal. Những loại này không hiệu quả như retinol thực sự.

Thông thường, nồng độ retinol ghi trên bao bì không khớp với lượng retinol thực tế có trong sản phẩm.

Nếu retinol không được bào chế, sản xuất, đóng chai và bảo quản đúng cách (điều này xảy ra rất phổ biến) thì sản phẩm sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn.

Các mức nồng độ retinol phổ biến nhất

Đa số các sản phẩm retinol trên thị trường hiện nay có các mức nồng độ sau:

  • Retinol yếu: nồng độ 0,25% (2x) hoặc 0,3% (3x)
  • Retinol trung bình: nồng độ 0,5% (5x)
  • Retinol mạnh: nồng độ 1% (10x)

Nhiều sản phẩm mặc dù ghi là retinol 2,5% hay retinol 3% nhưng lại không được bào chế đúng cách và do đó không mấy hiệu quả.

Tốt nhất bạn nên lựa chọn các sản phẩm chứa 0,25% – 1% retinol và tránh những sản phẩm chứa retinal hoặc retinyl palmitate.

Retinol nồng độ bao nhiêu thì hiệu quả?

Nếu retinol được hấp thụ vào da thì ngay cả nồng độ thấp cũng sẽ có hiệu quả. Miễn là bạn sử dụng sản phẩm chất lượng tốt thì retinol nồng độ thấp cũng sẽ mang lại lợi ích cho da. Retinoid nồng độ càng cao thì sẽ càng hiệu quả nhưng đồng thời sẽ dễ xảy ra tác dụng phụ hơn và các tác dụng phụ cũng nghiêm trọng hơn.

Loại retinol kê đơn nào mạnh nhất?

Retinol là loại retinoid không kê đơn. Loại retinoid kê đơn mạnh nhất là tazarotene.

Tazarotene có các mức nồng độ là 0,025%, 0,05% và 0,1%.

Mặc dù trifarotene cũng là một loại retinoid rất mạnh nhưng hiện chưa có nhiều dữ liệu so sánh trifarotene với các loại retinoid khác.

Nồng độ retinol không kê đơn cao nhất là bao nhiêu?

Nồng độ retinol không kê đơn cao nhất là 2,5%, tuy nhiên hiện tại nồng độ này không được bán trên thị trường. Nồng độ retinol cao nhất trên thị trường hiện nay là 1% (10x).

Một trong những sản phẩm retinol mạnh nhất là SkinCeuticals Retinol 1.0.

Có rất nhiều sản phẩm retinol hiệu quả với nồng độ 1%.